محمدبن زکریای رازی  درسال 251هجری قمری درشهرری متولدشد ودرسال 313ه ق درهمان شهروفات یافت .درآغاززندگی به شغل زرگری مشغول بود ولی به تدریج درپی تکمیل این حرفه به کیمیاگری (شیمی ) وطب وفلسفه وطبیعیات روی آورد.رازی درعلوم شیمی وپزشکی به اوج شهرت رسید.

وی دردربارابوصالح منصوربن اسحق سامانی حاکم ری مقام ومنزلتی یافت وبه عنوان رئیس بیمارستان شهرری به فعالیت علمی خود ادامه داد.

رازی که درعصرخود طبیب حاذقی بود دراواخرعمربه بیماری چشمی کاراکت یاآب مروارید مبتلاشد وبه دلیل اینکه پزشکان اطراف اوشناخت دقیقیی ازساختمان چشم  واین بیماری نداشتند ،رازی ازسپردن چشم خود به این پزشکان خودداری کردودرنتیجه درسال های پایان عمرنابیناشد.

رازی باوجود تخصص وشهرتی که داشت،درهنگام فرارسیدن مرگ، دراوج فقر وناداری دارفانی راوداع گفت.

آثاروتالیفات رازی

1-آثارطبی

به گفته بسیاری ازدانشمندان ازجمله بیرونی ،ابن ندیم ،جرجی زیدان وادوارد براون ،رازی درزمینه علوم پزشکی حدود 130تالیف دارد.کتاب هاورسالاتی ازقبیل:تفسیربرتفسیرجالینوس ،کتابهائی راجع به بیماری های آبله وسرخک ،پرهیزغذائی ،عارضه زکام یانزله،تشریح اعضای بدن وکتابهائی درباره واکنش تن وروان ازجمله آثاربه جامانده ازرازی است.

2-آثارفلسفی

کتاب هاورسالاتی پیرامون :سیرفلسفی ،علم الهی ،قوانین طبیعی درحکمت وفلسفه ،ماوراءطبیعه ،درباره زمان ومکان ودرباره نفس وعالم محصول سالها تفکروتدبروی درامورفلسفی است.

3-آثاراعتفادی

وی درزمینه مسائل اعتقادی کتاب ها ورساله هائی دارد

4-آثاری درباره علم شیمی (کیمیا)

اسرارشیمی ،خواص اشیاء،صنعت تبدیل فلزات ،سرالاسرارو....

رازی درزمینه طب مطالعات وآزمایشات زیادی داشته است .وی بارها به درخواست خود ویابوسیله حکومت وقت به ماموریت های علمی برای بررسی وتکمیل مطالعات ،به خارج ازمحل زندگی خودبویژه بغداد رفته است.

همچنین وی داروهای زیادی رابرای معالجه بیماری ها مثل آبله وسرخک کشف کرده است.

رازی نخستین کسی است که کتاب پزشکی اطفال رادرمورد شناخت بیماری های عفونی کودکان به تحریردرآورده است.

وی ازمعدود پزشکان متاخراست که درکتابهای پزشکی خود ،صفحاتی را

راجع به اخلاق پزشکی آورده است.

کتاب "الحاوی" رازی پس ازترجمه به زبان لاتین به مدت پانصد سال دردانشگاه های اروپا تدریس می شدوهمواره یکی ازاساسی ترین قسمتهای برنامه سنتی پزشکی درجهان اسلام بود.

کتاب" طب منصوری "رازی درپزشکی به زبانهای اروپائی اعم ازلاتینی ،فرانسه ،ایتالیا وآلمانی ترجمه شده است.

جرج ساتن به خاطر کشف آبله ،سرخک والکل توسط رازی ،عصراورا"عصررازی" نامیده واورادرتاثیرات برعلوم شرق وغرب می ستاید.

رازی برای نخستین بارتئوری دید یاvision رادرنیای پزشکی مطرح کرده است.رازی واکنش عدسی چشم رانسبت به نورتشریح کردوضماد های چشمی راتجویز نموده که ضماد به نام اومشهوراست.

روانشنانسی

رازی درزمینه روانشناسی یادداشتت های زیادی ازخود به جای گذاشته است.اودرخصوص بیمارانی که مبتلا به هیستری ،افسردگی ،غم زدگی ومالیخولیاوصرع وعوارض عصبی بوده اند مطالب مهمی نگاشته است.

دکتربوشن فرانسوی درکتاب روانشناسی خود نوشته است:

"دانش روانشناسی رازی ،دنیای غرب راسیراب کرده است"

شیمی وتحقیقات رازی

رازی بااستفاده ازروش تقطیرالکل راکشف کرده است.درحقیقت رازی مبتکرشیمی جدید وداروسازی است.اوروی حیوانات آزمایشهائی را درجهت اثبات تحقیقات خود انجام داده است.

استفاده ازجیوه به عنوان مسهل ،اولین بارتوسط رازی انجام شده است که بعدها مغرب زمین(قرون وسطی )این ماده را به نام" سفید رازی " اسم گذاری کرده اند.کشف جوهرگوگرد یازیت الزاج والکل یاالکحول توسط این دانشمند بزرگ اسلامی وآنهم دریازده قرن پیش اتفاق افتاده است.